DentistKazakhstan журналы жасанды интеллект (ЖИ) технологиялары мен автоматтандырылған мәтін генерациялау құралдарын, соның ішінде (бірақ онымен шектелмей) ChatGPT және ұқсас тілдік модельдерді қолдану барысында жарияланым этикасы, ашықтық және жауапкершілік қағидаттарын басшылыққа алады.
Қолжазбаларды дайындау барысында жасанды интеллектіні пайдалану
Авторларға жасанды интеллект құралдарын тек көмекші құрал ретінде қолдануға рұқсат етіледі, атап айтқанда:
-
мәтіннің стилистикасы мен грамматикасын жетілдіру үшін;
-
тілдік редакциялау және мәтіннің оқылымдылығын арттыру мақсатында;
-
қолжазбаны дайындаудың бастапқы кезеңінде ойларды құрылымдау үшін.
Жасанды интеллектіні пайдалану автордың ғылыми үлесін алмастырмауы тиіс және ұсынылған деректердің түпнұсқалығы, сенімділігі мен ғылыми негізділігі үшін авторлардың жауапкершілігін жоймайды.
Жасанды интеллектіні пайдалануға қойылатын шектеулер
Жасанды интеллект құралдары:
-
мақаланың авторы немесе теңавторы ретінде көрсетіле алмайды;
-
бастапқы деректерді талдауды, нәтижелерді интерпретациялауды немесе ғылыми қорытындыларды қалыптастыруды алмастыра алмайды;
-
жалған деректерді, әдебиеттерге сілтемелерді немесе зерттеу нәтижелерін генерациялау үшін қолданылмайды;
-
мәтіннің түпнұсқалылығына және ғылыми адалдық талаптарына қойылатын талаптарды айналып өту мақсатында пайдаланылмайды.
Қолжазбаның мазмұны үшін толық жауапкершілік авторлардың өздеріне жүктеледі.
Ақпаратты ашу міндеттемесі
Авторлар қолжазбаны дайындау барысында жасанды интеллект құралдарының пайдаланылғанын міндетті түрде келесі бөлімдердің бірінде көрсетуі тиіс:
Acknowledgements / Примечания / Қосымша ақпарат
Ұсынылатын тұжырым:
«Қолжазбаны дайындау барысында жасанды интеллект құралдары (мысалы, ChatGPT) тек тілдік редакциялау және мәтін құрылымын жетілдіру мақсатында пайдаланылды. Барлық ғылыми қорытындылар, интерпретациялар және мақаланың мазмұны үшін жауапкершілік авторларға тиесілі.»
Тексеру және редакциялық бағалау
Редакция мен рецензенттер:
-
жасанды интеллектіні пайдаланудың дұрыстығы мен орындылығын бағалауға;
-
авторлардан қосымша түсіндірмелер сұратуға;
-
жасанды интеллект құралдарының дұрыс емес немесе этикаға қайшы пайдаланылғаны анықталған жағдайда қолжазбаны қабылдамауға құқылы.
Жасанды интеллектіні пайдалану түпнұсқалық, авторлық, деректердің сенімділігі және ашықтық талаптарын қоса алғанда, жарияланым этикасының жалпы қағидаттары аясында қарастырылады.
Халықаралық стандарттарға сәйкестік
Аталған саясат келесі ұсынымдарға сәйкес әзірленген:
-
COPE (Committee on Publication Ethics);
-
Elsevier және Scopus дерекқорында индекстелетін жетекші ғылыми журналдардың талаптары;
-
ғылыми жарияланымдағы адалдықтың халықаралық қағидаттары.
Журнал жасанды интеллект технологияларының дамуына және халықаралық баспа стандарттарының өзгеруіне байланысты осы саясатты жаңарту құқығын өзінде қалдырады.
