Алынды: 8.11.2025
Қабылданды: 15.12.2025
Онлайн жарияланды: 30.12.2025
ӘӨЖ: 616.314-76:089.28
DOI: 10.70113/1815-9443.2025.80.18.003
ТІКЕЛЕЙ РЕСТАВРАЦИЯЛАР МЕН МЕТАЛСЫЗ КЕРАМИКАЛЫҚ ОРТОПЕДИЯЛЫҚ КОНСТРУКЦИЯЛАРДЫ БІРІКТІРЕ ҚОЛДАНУ АРҚЫЛЫ ОРТОПЕДИЯЛЫҚ СТОМАТОЛОГИЯЛЫҚ КӨМЕКТІҢ ТИІМДІЛІГІН АРТТЫРУ
Беленова Ирина Александровна, Свистунов Антон Борисович, Ермолова Альбина Игоревна, Попова Олеся Борисовна, Соловьева Алиса Львовна, Беленов Иван Сергеевич
Н.Н. Бурденко атындағы Воронеж мемлекеттік медицина университеті, Воронеж қ., Ресей Федерациясы
Өзектілігі. Қазіргі ортопедиялық стоматологияда безметалл керамикалық конструкциялар жоғары эстетикалық және биомеханикалық қасиеттеріне байланысты кеңінен қолданылады. Алайда тікелей реставрациялармен қалпына келтірілген тістерге жасалған ортопедиялық емнен кейінгі тіс-жақ жүйесінің адаптациялық және компенсаторлық реакциялары жеткілікті деңгейде зерттелмеген.
Мақсаты. Тікелей реставрациялармен үйлестірілген безметалл керамикалық конструкцияларды қолдану арқылы жүргізілген ортопедиялық емнен кейінгі тіс-жақ жүйесінің клиникалық тиімділігі мен адаптациялық реакцияларын бағалау.
Материалдар мен әдістер. 21–35 жас аралығындағы тістерінің бір бөлігі жетіспейтін 30 пациенттің (15 ер, 15 әйел) қатысуымен проспективті бақылаулық клиникалық зерттеу жүргізілді. Барлық пациенттерге бұрын тікелей реставрациялармен қалпына келтірілген тістерге безметалл керамикалық ортопедиялық конструкциялар орнатылды. Емге дейін және емнен кейін тіс қатарларының, пародонт тіндерінің, самай-төменгі жақ буынының жағдайы, сондай-ақ ауыз қуысы сұйықтығының минералдық құрамы мен қышқыл-сілтілік теңгерімі клиникалық, рентгенологиялық, микробиологиялық және биохимиялық әдістермен бағаланды. Статистикалық талдау сипаттамалық және салыстырмалы әдістерді қолдану арқылы жүргізілді.
Нәтижелері. Тістердің жартылай жетіспеушілігі кезінде тіс-жақ жүйесінде тістердің ығысуы, тіс қатарларының деформациясы және окклюзиялық қатынастардың бұзылуы байқалды. Дефектілер көлемінің ұлғаюымен самай-төменгі жақ буынының функционалдық өзгерістері мен ауыз қуысының микробиоценозындағы бұзылыстар анықталды. Безметалл керамикалық конструкцияларды қолдану функционалдық және биохимиялық көрсеткіштердің ішінара қалпына келуіне ықпал етті.
Қорытынды. Тікелей реставрациялар мен безметалл керамикалық ортопедиялық конструкцияларды үйлестіре қолдану тіс-жақ жүйесінің функционалдық бейімделуін қамтамасыз етеді және тістерінің бір бөлігі жетіспейтін пациенттерге көрсетілетін ортопедиялық стоматологиялық көмектің тиімділігін арттырады.
Түйінді сөздер: ортопедиялық стоматология, безметалл керамика, адаптация, тіс-жақ жүйесі.
