Алынды: 20.03.2026
Қабылданды: 27.03.2026
Онлайн жарияланды: 30.03.2026
ӘӨЖ: 616.31-002:615.849:612.017
DOI: 10.70113/1815-9443.2026.85.31.003
БАЛАЛАРДАҒЫ ОДОНТОГЕНДІК ФЛЕГМОНАЛАРДЫ КЕШЕНДІ ЕМДЕУДЕ ПОЛЯРИЗАЦИЯЛАНҒАН ПОЛИХРОМАТИКАЛЫҚ ЖАРЫҚПЕН ЕМДЕУДІҢ КЛИНИКАЛЫҚ-ИММУНОЛОГИЯЛЫҚ ТИІМДІЛІГІ
Жаналина Б.С.¹, Собинина М.Э.²
¹ Марат Оспанов атындағы Батыс-Қазақстан медициналық университеті, Ақтобе, Қазақстан
² Профессор Рузуддиновтың Жоғарғы медицина-стоматологиялық колледжі2, Алматы, Қазақстан
Кіріспе. Балалардағы жақ-бет аймағының одонтогендік қабыну аурулары айқын қабыну реакциясымен, инфекцияның тез таралуымен, жергілікті иммунитеттің бұзылуымен және асқыну қаупімен сипатталады. Балалар жақ-бет хирургиясында қабынуды азайтатын, микробтық контаминацияны төмендететін және тіндердің репарациясын жеделдететін жергілікті емдеу әдістеріне сұраныс сақталып отыр. Балалардағы одонтогендік
флегмоналар кезінде поляризацияланған полихроматикалық жарықтың жергілікті иммундық статусқа әсері туралы деректер шектеулі.
Зерттеудің мақсаты. Балалардағы одонтогендік флегмоналарды кешенді емдеуде «Биоптрон» аппаратының поляризацияланған полихроматикалық жарығының клиникалық-иммунологиялық тиімділігін бағалау.
Материалдар мен әдістер. 6–15 жас аралығындағы одонтогендік флегмоналары бар 45 балаға салыстырмалы клиникалық-зертханалық зерттеу жүргізілді. Негізгі топқа кешенді ем құрамында 5 күн бойы күн сайын 6 минуттан «Биоптрон» аппаратымен поляризацияланған полихроматикалық жарықпен ем алған 25 пациент енгізілді. Салыстыру тобына УГН-1 аппаратымен 60 секунд ультракүлгін сәулелену жүргізілген 20 пациент кірді. Екі топта да стандартты хирургиялық және медикаментоздық ем қолданылды. Жараның іріңді-некроздық
массалардан тазару мерзімі, грануляция мен шеттік эпителизацияның пайда болуы, планиметриялық көрсеткіштер, микробтық контаминация және жергілікті иммунитет көрсеткіштері, соның ішінде секреторлық IgA деңгейі бағаланды. Статистикалық өңдеу p<0,05 деңгейінде Стьюденттің t-критерийі арқылы жүргізілді.
Нәтижелер. Негізгі топта ауырсыну синдромының жылдам басылуы, гиперемия мен ісінудің азаюы, жараның тезірек тазаруы және грануляциялық тіннің ертерек түзілуі байқалды. Поляризацияланған полихроматикалық жарықпен емдеу микробтық жүктеменің төмендеуімен, планиметриялық көрсеткіштердің жақсаруымен және секреторлық IgA деңгейінің жоғарылауымен қатар жүрді, бұл жергілікті иммундық тосқауылдың қалпына келуін көрсетті. Негізгі топта іріңді жаралардың жазылу мерзімі салыстыру тобына қарағанда қысқа болды.
Қорытынды. «Биоптрон» аппаратының поляризацияланған полихроматикалық жарығын кешенді емде қолдану балалардағы одонтогендік флегмоналар кезінде репаративтік үдерістердің жеделдеуіне, қабыну реакциясының төмендеуіне, микробтық контаминацияның азаюына және жергілікті иммунитет көрсеткіштерінің жақсаруына ықпал етеді. Әдіс балалар жақ-бет хирургиясындағы стандартты емге перспективалы қосымша тәсіл ретінде қарастырылуы мүмкін.
Түйінді сөздер: балалар, одонтогендік флегмоналар, фотобиомодуляция, поляризацияланған полихроматикалық жарық, Биоптрон, секреторлық IgA, жергілікті иммунитет.
