Редакцияға келіп түсті: 2026 жылғы 28 маусым
Жариялауға қабылданды: 2026 жылғы 05 тамыз
Онлайн жарияланды: 2026 жылғы 30 қыркүйек
ӘОЖ: 378.147:615.03:616.31
DOI: 10.70113/1815-9443.2026.62.38.007
СТОМАТОЛОГИЯ ФАКУЛЬТЕТІ СТУДЕНТТЕРІНЕ КЛИНИКАЛЫҚ ФАРМАКОЛОГИЯНЫ ОҚЫТУ: ПРАКТИКАЛЫҚ-БАҒДАРЛАНҒАН ТӘСІЛ НӘТИЖЕЛЕРІН БАҒАЛАУ
А.Х. Абушахманова, Ж.В. Сыздикова, Ш.С. Калиева, Н.К. Дюсембаева, Н.А. Симохина, Ж.А. Райымбекова, Т.К. Сагадатова, О.Ж. Сабекова
1–8 Клиникалық фармакология және дәлелді медицина кафедрасы,
«Қарағанды медицина университеті» КЕАҚ, Қарағанды, Қазақстан
*Хат-хабарға жауапты автор: Ж.В. Сыздикова, e-mail: MyasnikovaZ@qmu.kz
Кіріспе. Қазіргі стоматологиялық практика болашақ дәрігерден дәрілік заттардың фармакологиялық сипаттамаларын білумен қатар, емді ұтымды таңдауды негіздеу, қарсы көрсетілімдерді, дәрілік өзара әрекеттесулерді және жағымсыз реакциялар қаупін бағалау қабілетін талап етеді. Осыған байланысты клиникалық фармакологияны оқытудағы практикалық-бағдарланған әдістер стоматология студенттерін даярлауда ерекше маңызға ие.
Мақсаты. «Стоматология» мамандығының 5-курс студенттеріне клиникалық фармакологияны оқытуда практикалық-бағдарланған тәсілді енгізудің білім беру нәтижелерін бағалау.
Материалдар мен әдістер. «Дейін–кейін» дизайны бойынша 5-курс студенттерінің қорытынды емтихан нәтижелеріне салыстырмалы ретроспективті талдау жүргізілді: тәсіл енгізілгенге дейінгі 2023–2024 оқу жылында 119 студент және енгізілгеннен кейінгі 2024–2025 оқу жылында 84 студент. Практикалық-бағдарланған тәсіл оқу дәрілік формулярын құрастыруды, клиникалық жағдайларды талдауды және өзіндік жұмыс, ағымдық бақылау мен кері байланыс үшін Moodle платформасын пайдалануды қамтыды. Қосымша студенттерге сауалнама жүргізілді. Статистикалық өңдеу сипаттамалық сипатта болды.
Нәтижелер. Орташа емтихан балы 78,3-тен 82,5 балға дейін өсті, абсолюттік өсім 4,2 балды құрады. Екі кезеңде де үлгерім 100% болды. B− және одан жоғары бағалардың үлесі 75,6%-дан 98,8%-ға дейін артты, ал C+, C және C− бағаларының үлесі 24,4%-дан 1,2%-ға дейін төмендеді. Сауалнама бойынша респонденттердің 100%-ы оқытушының консультациялық көмегін, кері байланысты және белсенді оқыту әдістерін жоғары бағалады; ең күрделі тапсырмалар дәрілік формуляр құрастыру, клиникалық бағдарланған тапсырмаларды шешу және дәлелді ақпаратпен жұмыс істеу болды.
Талқылау. Білім беру көрсеткіштерінің оң динамикасы практикалық-бағдарланған әдістер кешенін енгізу кезеңімен сәйкес келді. Алайда «дейін–кейін» дизайны, әртүрлі оқу ағындарын салыстыру, параллель бақылау тобының болмауы және тек сипаттамалық статистиканың қолданылуы анықталған айырмашылықтарды араласудың себептік тиімділігінің тікелей дәлелі ретінде қарастыруға мүмкіндік бермейді.
Қорытынды. Оқу дәрілік формулярын, клиникалық жағдайларды талдауды және Moodle платформасын енгізу қорытынды білім беру көрсеткіштерінің жақсаруымен және студенттердің курсқа оң көзқарасымен байланысты болды. Тәсілдің тиімділігін неғұрлым қатаң бағалау үшін стандартталған критерийлері және салыстырмалы бастапқы топтары бар бақыланатын зерттеулер қажет.
Түйінді сөздер: клиникалық фармакология; стоматология; практикалық-бағдарланған оқыту; медициналық білім беру; клиникалық жағдайлар; дәрілік формуляр; Moodle.
